عکسهای عبدالله مرادی

3- ضرورت بودجه و بودجه نويسي را بنويسيد؟

بودجه بندي فرايند تخصيص منابع محدود به نيازهاي نامحدود و استفاده بهينه از منابع مي باشد.

 4- اهميت بودجه را بنويسيد؟

بودجه مهمترين عامل مستقل و پويا در سطح کلان اقتصادي است که جهت اداره و پيشرفت کشور به کار گرفته مي شود.

5- مرحله تهيه و تنظيم بودجه توسط چه قوه اي انجام مي شود؟

 فني ترين قسمت از فرايند بودجه را تشكيل مي دهد قوه مجريه مسؤول تهيه و پيشنهاد بودجه است

 6-چرا سازمان ها به بودجه بندي نياز دارند؟

سازمان ها به سه دليل به بودجه بندي نياز دارند.

    نشان دادن مفهوم مالي برنامه ها

    شناساندن منابع مورد نياز اجراي برنامه ها

    کسب معيارهاي سنجش،نظارت و کنترل نتيجه ها در مقايسه با برنامه ها

7- تعريف برنامه اي بودجه را بنويسيد.

 بودجه ،برنامه مالي دولت براي يک سال مالي است که حاوي پيش بيني درآمد ها و ساير منابع تامين اعتبار و برآورد هزينه ها براي انجام عملياتي است که منجر به حصول به اهداف قانوني مي گردد.

8*- اصول بودجه را نام برده و هرکدام را به اختصار شرح دهيد ؟

1- اصل سالانه بودن بودجه

دخل وخرج دولت براي يکسال پيش بيني ميشود ويکبار براي سال مورد تصويت پارلمان قرار ميگيرد

2- اصل جامعيت

مبين اين است که بودجه بايد به صورت کامل و براي همه دستگاههاي دولتي به صورت يکجا تهيه و به مجلس تقديم گردد.

3- اصل وحدت بودجه

بر اساس اين اصل تمام برنامه ها،فعاليت ها و طرح هاي دولت و دخل و خرج  آن بايد در سندي واحد ارائه گردد.

4- اصل شامليت يا تفصيل

شامليت در بودجه به معني تهيه بودجه  به صورت تفصيلي مي باشد.

5- اصل تخصيص و عدم تخصيص

مبين اين است که تمام ارقام منظور در بودجه بايد به همان وضع و ترتيبي که در بودجه تعيين شده وصول يا به مصرف برسد.

     6- اصل انعطاف پذيري بودجه

       مديران دستگاه هاي دولتي مجازند در قالب مکانيزم اصلاح بودجه ،تغييراتي  جزئي در بودجه مصوب سالانه به عمل آورند 7-اصل تخميني بودن در آمدها

           درآمدهاي پيش بيني شده در بودجه جنبه تخميني دارد و وصول آن ها نيازمند مجوز قانوني مي باشد.

     8-اصل تحديدي بودن هزينه ها

اعتبارات مصوب براي هر نوع هزينه تا حد همان اعتبار مصوب قابل خرج است؛نه بيشتر و نه کمتر

     9-اصل تعادل

مبين اين است که بودجه نبايد کسري داشته باشد و منابع درآمدي آن بايد با جمع هزينه هاي آن برابر باشد.

9- اهداف طبقه بندي بودجه اي را بنويسيد؟

•         1- امکان پذير شدن برنامه ريزي و تصميم گيري

•         2- بهبود مديريت

•         3- فراهم نمودن اطلاعات لازم جهت تجزيه و تحليل عمليات اقتصادي دولت .

•         4- فراهم نمودن مکانيزم لازم براي نظارت بر عمليات دولت .

10- اقداماتي كه درمرحله تهيه وتنظيم بودجه درايران به عمل مي آيد را به ترتيب بنويسيد.

•         1- پيش بيني مقدماتي بودجه

•         2- تهيه گزارش اقتصادي سالانه

•         3- بخشنامه بودجه

•         4- تهيه وتنظيم بودجه دردستگاهها

•          5- بررسي بودجه

•          6- ارائه بودجه به شوراي اقتصاد

•          7- تهيه لايحه بودجه وارسال آن به هيئت دولت

•          8- لايحه بودجه

•          9- پيام بودجه

•          10- تهيه وتنظيم بودجه درشركتهاي دولتي

11-پيش بيني مقدماتي بودجه به چه ترتيب انجام مي شود؟

اولين حرکت درزمينه درآمد هاي سال بعد ،دردفتر اقتصاد کلان سازمان مديريت و برنامه ريزي و با همکاري بانک مرکزي ، وزارت دارايي  و وزارت نفت آغاز ميشود.

 وزارت اموراقتصادي ودارائي درتخمين درآمدها نقش عمده اي به عهده دارد هزينه ها با توجه به تخمين درآمدها بنا به پيشنهاد سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور و تاييد شوراي اقتصاد  و هيات  وزيران  تعيين مي گردد.

12- گزارش اقتصادي سالانه چگونه تهيه مي شود؟

گزارش اقتصادي که حاوي پيش بيني هاي کلي تعادلهاي اساسي اقتصاد درسال آينده است ، توسط سازمان مديريت و برنامه ريزي کشورتهيه و به شوراي اقتصاد داده شود .

13- بخشنامه بودجه چيست؟

 بخشنامه بودجه حاوي سياستها و خط مشي هاي راهنما در تهيه و تنظيم بودجه دستگاههاي اجرائي مي باشد

 14- تهيه و تنظيم بودجه دردستگاهها به چه صورت است؟

باارسال بخشنامه بودجه و فرمها و دستورالعملهاي مربوطه ، کاربودجه نويسي در دستگاه هاي اجرائي با توجه به مفاد بخشنامه آغاز مي شود .

15- بررسي بودجه به چه صورت انجام مي شود؟

درسازمان مديريت وبرنامه ريزي کشور ، درخواست بودجه هاي جاري وعمراني هروزارتخانه حسب مورد در يکي از کميته هاي چهارگانه طرح و مورد رسيدگي قرارميگيرد.

16-بررسيها در بودجه چند نوع است به اختصار شرح دهيد؟

1- بررسي برنامه ها: برنامه ها و عمليات دستگاه ها بايد درسطوح بالاتر مورد بررسي وتجزيه و تحليل قرارگيرد و هماهنگ شود.

2- بهبود مديريت : سازمان مديريت با وادار ساختن دستگاه هابه صرفه جوئي ، موجبات بهبود مديريت را فراهم مي سازد .

17- ارائه بودجه به شوراي اقتصاد به چه صورت است؟

سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور پس از بررسي بودجه دستگاه هاي اجرائي نتيجه کار را به شوراي اقتصاد ارائه مي دهد .

18- لايحه بودجه چگونه تهيه  و به هيئت دولت ارسال مي گردد؟

سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور براساس مصوبات شوراي اقتصاد،لايحه بودجه کل کشور را تدوين مي نمايد و آن را جهت تصويب به دولت ارائه مي دهد.

19- لايحه بودجه از چه بخش هايي تشکيل شده است؟

•         پيام بودجه

•         متن لايحه بودجه

•         پيوست هاي بودجه

20- لايحه بودجه چگونه به مجلس شوراي اسلامي تقديم مي شود و از چه بخشهايي تشکيل شده است؟

پس از تصويب لايحه بودجه در هيئت وزيران ، لايحه بودجه کل کشور همراه با گزارش اقتصادي ، توسط رئيس جمهور به مجلس شوراي اسلامي تقديم مي شود.

21*- انواع طبقه بندي بودجه اي را بنويسيد؟

•         1- طبقه بندي درآمدها و ساير منابع اعتبار

•         2- طبقه بندي هزينه ها

•         3- طبقه بندي عملياتي

•         4- طبقه بندي سازماني

•         5- طبقه بندي اقتصادي

22- طبقه بندي عمليات بودجه را شرح دهيد.

•         در اين طبقه بندي، اعتبارات و هزينه هاي دولت با توجه به هدف آن ها،به صورت وظايف، برنامه ها،طرحها وفعاليت هاي مختلف ،پيش بيني مي شود.

23*- طبقه بندي عمليات داراي چه اصولي است؟

•         1- کليه وظايف، خدمات،فعاليت ها، و عمليات دولت بايد در طبقه بندي منظور گردد

•         2- طبقه بندي،معمولا به صورت هرمي است که وظايف کلي دولت در قسمت فوقاني و وظايف جزئي در قسمت تحتاني آن قرار مي گيرد.

•         3- آن دسته از خدمات و عمليات دولت  که نمي توان آنها را به برنامه ها و فعاليتهاي مشخص ارتباط داد ،در طبقه بندي جداگانه اي طبقه بندي ميشوند

•         4- در طبقه بندي عملياتي،اعتبارات مربوط به تاسيسات عمومي دولت ،ضمن اعتبارات برنامه ها و فعاليت هايي که بايد از تاسيسات مذکور استفاده نمايند منظور ميگردد.

24*- عناوين اصلي طبقه بندي عمليات  بودجه در ايران را نام برده و هرکدام را به اختصار شرح دهيد.

طبقه بندي عمليات عبارتند از:

•         1- امور: مجموعه اي از کوشش هاي سازمان يافته همگن است که بخش عمده و قابل ملاحظه اي از وظايف دولت را در بر ميگيرد

•         2- فصل: مجموعه وظايف مشخصي است که حاوي برنامه هاي به هم مرتبط بوده  و برنامه ريزي دراز مدت و ميان مدت براي نيل به هدفهاي اساسي،در قالب آن انجام مي گيرد

•         3- برنامه: مجموعه اي از عمليات مرتبط به هم است که اجزاي آنها قسمتي ازهدفهاي اساسي فصل را در چهارچوب سياستها و خط مشيها تامين ميکند

•         4- فعاليت و طرح : مجموعه عمليات و خدمات مشخصي است که به منظور دستيابي به قسمتي از اهداف برنامه صورت ميگيرد

فعاليت:

يک سلسله عمليات و خدمات مشخصي است که براي تحقق بخشيدن به هدف هاي برنامه سالانه طي يک سال اجرا ميشود و هزينه آن از محل اعتبارات جاري تامين ميشود

طرح:

مجموعه عمليات و خدمات مشخصي است که بر اساس مطالعات توجيهي فني و اقتصادي و يا اجتماعي،توسط دستگاه اجرايي انجام ميشود.

25*- سيکل بودجه (مراحل بودجه) از چه مراحلي تشکيل شده است ؟

•         1- تهيه وتنظيم و پيشنهاد بودجه

•         2- تصويب بودجه

•         3- اجراي بودجه

•         4- نظارت و کنترل بودجه

26*- سازمانهاي بودجه اي(بازيگران بودجه)در کشور را نام ببريد.

سازمان هاي بودجه اي ايران وابسته به يکي از  قواي سه گانه  مي باشند.

سازمان هاي بودجه اي وابسته به قوه مقننه:

-         ديوان محاسبات

سازمان هاي بودجه وابسته به قوه مجريه:

-         هيات دولت

-         شوراي اقتصاد

-          وزارت اموراقتصادي ودارائي

-         خزانه

-         سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور

-         کميته هاي برنامه ريزي استان و شهرستان

-         دستگاههاي اجرايي

سازمان هاي بودجه وابسته به قوه قضائيه

-         سازمان بازرسي کل کشور

27*- نهاد نظارت کننده بر بودجه کشور ،از طرف“ملت“ چه نهادي است و چه وظيفه اي دارد؟

ديوان محاسبات است که بر درآمدها و هزينه هاي دولت نظارت مي کند

اهداف ديوان محاسبات

1-کنترل عمليات و فعاليتهاي مالي کليه وزارتخانه ها ، موسسات و شرکت هاي دولتي

2-بررسي و حسابرسي وجوه مصرف شده و درآمدها و ساير منابع تامين اعتبار در ارتباط با سياستهاي مالي تعيين شده

3-تهيه و تدوين گزارش حاوي نظرات در مورد گزارش تفريغ بودجه  و ارائه آن به مجلس

28- قوه مجريه در تنظيم خط مشي هاي اقتصادي کشور چه نقشي دارد؟

-    هيات دولت: لايحه بودجه ساليانه پس از تائيد  وتصويب هيات دولت،توسط رئيس جمهور جهت تصويب به مجلس شوراي اسلامي تقديم ميگردد.

-     شوراي اقتصاد : هدف شوراي اقتصاد، هدايت و هماهنگ کردن امور اقتصادي کشور مي باشد

29- قوه قضائيه از چه طريق و چگونه بر عملکرد مالي دستگاهها و سازمانهاي دولتي نظارت دارد؟

           از طريق سازمان بازرسي کل کشور  که وابسته به قوه قضائيه است ،بر عملکرد مالي دستگاهها و سازمان هاي دولتي نظارت دارد و با متخلفان دولتي برخورد قانوني مينمايد.

30- پيام بودجه چيست؟

پيام بودجه که هنگام تقديم بودجه به مجلس توسط رئيس جمهور به صورت شفاهي خوانده مي شود ،حاوي نکات عمده سياست مالي پيشنهادي و شرايط اساسي برآوردها مي باشد.

31- لايحه بودجه چه اهميتي دارد؟

لايحه بودجه مهم ترين لايحه اي است که دولت به مجلس مي دهد.لايحه بودجه حاوي  سياست ها و برنامه هاي دولت مي باشد.

32- مجلس با تصويب بودجه به دولت چه اجازه اي مي دهد ؟

1- درآمدهاي پيش بيني شده را تامين کند.

2- هزينه هاي مورد لزوم خود را پرداخت کند.

33- قانون بودجه داراي چه خصوصياتي است؟

    ارقام مخارج  پيشنهادي، منشاء تعهدات دولت براي اين مخارج نمي باشد.

    لايحه بودجه فقط براي استفاده دولت است و قانوني نيست که اشخاص براي حقوق خود يا دعاوي دولت بتوانند از آن استفاده بکنند.

    ارقام درآمد مندرج در بودجه منشاء حقوقي مطالبات دولت نيست

    تصويب لايحه بودجه وذکر ارقام درآمد،براي دستگاه هاي وصول کننده تکليف ايجاد مي کند.

    بودجه هميشه به شکل لايحه به مجلس مي رود.

    لايحه بودجه هر سال بايد توسط مجلس تصويب شود.

    مجلس نمي تواند تصويب موقت لايحه را به کميسيون بدهد.

    نمايندگان نمي توانند پيشنهاداتي بدهند که متضمن افزايش هزينه ها باشد

 34*- انواع بودجه تقديمي به مجلس را نام ببريد.

    لايحه بودجه کل کشور

    لوايح بودجه هاي موقت(يک تا سه ماهه)

    لايحه اصلاح بودجه کل کشور

    لايحه متمم بودجه

35- در چه مواقعي لايحه اصلاح بودجه کل کشور به مجلس تقديم مي شود؟

در مواقعي که ضمن اجراي بودجه کل کشور در طول سال مالي نيازبه تغيير در بودجه باشد ،اين تغييرات از طريق لايحه اصلاح بودجه به مجلس تقديم مي شود.

36- چرا دولت لايحه متمم بودجه ارائه مي کند؟

در صورتي که درآمدهاي وصولي،بيش ازرقم پيش بيني شده باشد دولت مکلف به وصول آن است ،اما براي هزينه کردن وجوه اضافي مکلف به ارائه لايحه متمم بودجه است.

37- موارد خاصي که مي تواند در زمان تصويب بودجه پيش بيايد چه مواردي است؟

    امتناع مجلس از تصويب بودجه:که به معني مخالفت با دولت است

    بودجه يک يا چند دوازدهم:در صورت عدم تصويب به موقع بودجه ،دولت مي تواند تقاضاي اعتبار موقت چند دوازدهم بدهد.

38*- روش هاي پيش بيني درآمدها را نوشته و هرکدام را به اختصار شرح دهيد.

    روش سال ما قبل آخر:در اين روش درآمدهاي قطعي سال ماقبل آخر به عنوان درآمدسال بودجه در نظر گرفته مي شود.

    روش حد متوسط :در اين روش ميانگين درآمدهاي سه تا پنج سال گذشته به عنوان درآمد سال بودجه در نظر گرفته مي شود

    * روش پيش بيني مستقيم: در اين روش کارشناسان به تجزيه و تحليل شرايط و اوضاي اقتصادي فعلي جامعه با استفاده از تجربيات گذشته مي‌پردازند که حاصل اين تجزيه و تحليل پيش‌بيني و تخمين درآمدي است که در سال بودجه‌اي احتمال تحقق را دارد يا داشته باشد.

    روش سنجيده منظم:در اين روش پيش بيني درآمد بر اساس تجزيه و تحليل همبستگي و و جمع آوري پرسشنامه هاي نمونه صورت مي گيرد

39*- روشهاي برآورد هزينه ها را نام ببريد؟

•         1- بودجه متداول سنتي

•         2- بودجه ريزي افزايشي

•         3-  بودجه برنامه اي

•         4-  بودجه عملياتي

•         5-  بودجه ريزي به روش نظام برنامه ريزي طرح ريزي و بودجه ريزي(P.P.B.S)

•         6-  بودجه ريزي بر مبناي صفر

40-بودجه متداول را تعريف کنيد؟

بودجه اي است كه در آن اعتبارات هر سازمان دولتي به تفكيك فصول و مواد هزينه مشخص مي گردد .در اين روش نوع و ماهيت

هزينه ها نشان داده مي شود

41- بودجه ريزي افزايشي را تعريف کنيد؟

در اين روش بودجه سال گذشته به عنوان پايه اي براي مصارف جاري انتخاب و درصدي افزايش سالانه در آن اعمال مي شود

42*- بودجه برنامه اي را تعريف کنيد؟

به برقراري و ايجاد ارتباط بين مواد، هزينه، عوامل بکار گرفته شده و نتايج حاصل از انجام فعاليت ها در بخش هاي مختلف دولتي تاکيد دارد و مشخص مي کند که چه نوع کالا يا خدماتي به عنوان نتيجه ، محصول و فعاليت بخشهاي دولتي تهيه، توليد و ارايه شود. بودجه اي است که در آن اعتبارات برحسب وظايف، برنامه ها و فعاليت هايي که سازمان دولتي در سال مالي اجراي بودجه براي نيل به اهداف خود بايد انجام دهد،پيش بيني شده است

43*- بودجه عملياتي را تعريف کنيد؟

•            بودجه اي است که بر اساس وظايف و عمليات،و پروژه هائي که سازمان هاي دولتي تصدي آن را به عهده دارند،تنظيم مي شود. بودجه‌ريزي به روش عملکرد سه ويژگي دارد:

1- ساختار برنامه در اين نوع بودجه‌ريزي در يک چارچوب راهبردي وسيعي تعريف مي‌شود.

2- در اين نوع بودجه‌ريزي امر تصميم‌گيري و اولويت‌بندي ساده‌تر است.

3- در اين روش حس پاسخگويي تقويت مي شود.

44*-بودجه برنامه اي و بودجه عملياتي را باهم مقايسه کنيد؟

-          بودجه برنامه اي نسبت به روش عملکرد برتر است.

-         بودجه برنامه اي  هزينه ها را به صورت کلي و فقط  در سطح برنامه مطرح مي کند درحاليکه بودجه عملياتي هزينه ها را به جزئي ترين شکل ممکن گزارش ميکند.

-         بودجه برنامه اي اينده نگر است . در حاليکه بودجه عملياتي برروند گذشته وتجارب بدست امده و استاندارد هاي موجود تکيه دارد.

45-بودجه بندي بر مبناي صفر چيست؟

-           طبق اين روش،هزينه هاي آينده به هزينه هاي گذشته بستگي ندارد.

-          هزينه ها به جاي اينكه برمبناي سطح جاري محاسبه شوند ، ازصفرشروع مي شوند.

-          براي اينكه فعاليتي بايد ادامه داشته باشد و يا متوقف شود ، توجيه لازم است.

46-دولت از بودجه به عنوان ابزار برنامه ريزي مالي چه استفاده هايي مي کند ؟

-         بودجه کل کشور حاوي قدرت تصحيحي(تصحيح الگوي مصرف در افراد)

-         قدرت تعديلي(جابه جائي قدرت خريد مردم و رفع نابرابري ها )

-         قدرت تشويقي(تشويق مردم به پس انداز،سرمايه گذاري و توليد)

47-کسري بودجه در چه زماني بوجود مي آيد؟

کسري بودجه زماني وجود دارد که مخارج دولت از درآمدهاي آن بيشتر باشد.

48-انواع کسري بودجه را نام ببريد و هرکدام را به اختصار شرح دهيد؟

1- کسر بودجه اداري:اين نوع کسر بودجه ،ناشي از فقدان سازمان صحيح اداري و حيف و ميل مخارج اداري است

2- کسربودجه ناشي از اوضاع و احوال اقتصادي:کاهش درآمدهاي دولت از نظر اوضاع و احوال اقتصادي،به دليل عواملي هم چون سيل زلزله و...مي تواند باعث کسر بودجه شود.

3-کسر بودجه مربوط به ساختمان اقتصادي:اين نوع کسر بودجه به دليل عدم هماهنگي بين دخل و خرج عمومي در بلند مدت بروز مي کند

49- از چه راههايي کسر ي بودجه تامين مالي مي شود؟

 الف) دريافت وام ازمنابع داخلي

ب) دريافت وام ازمنابع خارجي

50-دريافت وام از منابع داخلي شامل چه مواردي است؟

-          برداشت ازسيستم بانكي

-          انتشاراوراق قرضه

51- دريافت وام از منابع خارجي به چه ترتيب صورت مي گيرد؟

-          دريافت وام ازدولتهاي خارجي

-          دريافت وام ازبخشهاي خصوصي كشورهاي خارجي

-          دريافت وام ازموسسات بين المللي(مانندصندوق بين المللي پول)

52-فرايند بودجه  را نام ببريد.

-          سياست گذاري

-           تهيه و تنظيم

-           تصويب

-           اجرا

-           نظارت

 53- بودجه در سياستگذاري چه نقشي دارد؟

بودجه بيانگر سياست دولت است وبودجه ريزي يکي از ابزارهاي نظام سياسي است و تحت مجموعه ابزار نظام سياسي قرار دارد

54- بودجه در  برنامه ريزي اقتصادي چه نقشي دارد؟

بودجه به دليل اختصاص دادن منابع و امکانات مالي مورد نياز،ضامن اجراي کليه برنامه ريزي هاي اقتصادي به شمار مي آيد.

55- ارتباط بين بودجه و مديريت را بنويسيد؟

مديريت بيان گر استفاده موثر و کارآمد از منابع مادي و انساني براي نيل به اهداف ازپيش تعيين شده مي باشد و هدف بودجه استفاده صحيح از منابع مالي دولت مي باشد.

56- بودجه و فرايند مديريت را شرح دهيد.

    بودجه و برنامه ريزي : در برنامه ريزي هدف هاي سازمان و راه هاي نيل به آن مشخص مي شود.بودجه نوع برنامه است که در آن ميزان درآمدها و هزينه هاي يک دوره مشخص مي شود

    بودجه و سازماندهي : سازماندهي شامل تقسيم کارها و وظايف و ايجاد هماهنگي در بين اين وظايف مي باشد.بودجه از نقش مهمي در فرايند سازماني برخوردار مي باشد

    بودجه و هماهنگي: هماهنگي فرايندي است که از طريق آن هدف ها و فعاليت هاي واحدهاي مختلف همسو و هم جهت مي شود.بودجه وسله اي مناسب براي هماهنگي فعاليت دستگاه هاي اجرائي به شمار مي آيد

    بودجه و هدايت وکنترل: بودجه نوعي استاندارد براي کنترل به شمارمي آيد

57- مفهوم كنترل در بودجه چيست؟

كنترل فرايندي است كه طي آن عملكردهاي واقعي با مقاصد، اهداف، خط مشي ها واستانداردها مورد تطبيق ومقايسه قرارگرفته ودرصورت مشاهده انحراف ، اقدام اصلاحي به عمل مي آيد.

58- كنترل شامل چه مراحلي است ؟

-          استقراراستانداردها با توجه به هدفهاي ازپيش تعيين شده

-          اندازه گيري عملكرد

-          مقايسه عملكرد با استانداردهاي تعيين شده و ارزيابي انحرافات

-          اقدامات اصلاحي

59- روشهاي كنترل از نظر زمان انجام عمليات را بنويسيد .

-          كنترل قبل از عمليات

-          كنترل حين عمليات

-          كنترل بعد از عمليات

60*- فرايند مديريت و فرايند بودجه را باهم مقايسه کنيد

فرايند مديريت عبارت است از: برنامه ريزي، سازماندهي،هماهنگي،هدايت و کنترل. هرکادم از اين وظايف يا عناصر را مي توان با عناصر يا مراحلي از فرايند بودجه مرتبط دانست . فرايند بودجه: سياستگذاري، تهيه وتنظيم ، تصويب، اجرا و نظارت است . فرايند بودجه ابزار دست مدير است تا بدان وسيله سازمان را به هدفهاي مورد نظر سوق دهد.

سياستگذاري ،بودجه بندي و تصويب بودجه ابزاري براي برنامه ريزي است و اجراي بودجه يعني صرف اعتبارت مصوب ،ابزار سازماندهي، هماهنگي و رهبري مي باشد و سرانجام کنترل بودجه اي ،ابزار نظارت مديريت است.

61-سير تكوين بودجه شامل چه مراحلي است؟

 مرحله اول

تاكيد عمده روي ايجاد يك سيستم با كفايت براي كنترل هزينه ها بود و حسابداري هزينه ها و پيوند بين حسابداري و بودجه مطرح بود .

مرحله دوم

كه در توسعه بودجه عملياتي خود را نشان مي دهد و خود را در اصلاح ساختار مناسب بهبود مديريت ظاهر ساخت و بر بودجه اي تاكيد داشت كه كار و فعاليتهاي سازمان را اندازه بگيرد

 مرحله سوم

با پيوند دادن بودجه و برنامه به عنوان معياري براي تجزيه و تحليل  رفاه اقتصادي آغاز شد و روي پيشرفتهايي  كه در تصميم گيري رخ داده بود تمركز داشت

مرحله چهارم

بواسطه پيچيدگي محيط سازمانها بوجود آمده و باعث ، استفاده از بودجه بر مبناي صفر به عنوان ابزاري برنامه ريزي راهبردي (استرتژيك) گرديده است .

62- در هر مرحله از سير تكوين بودجه ،بودجه به عنوان چه ابزار خاصي بکار رفت؟

-          در مرحله اول بودجه به عنوان ابزارکنترل

-          در مرحله دوم بودجه به عنوان ابزارمديريت مالي

-          در مرحله سوم بودجه به عنوان ابزاربرنامه ريزي

-          در مرحله چهارم بودجه به عنوان ابزاررهبري(استراتژيک)

63- نظارت مالي  در بودجه چيست؟

مقايسه بودجه مصوب تخصيص داده شده (برنامه ) با تفريغ بودجه ( عملكرد ) را نظارت مالي ميگويند

فرايند آن (نتايج) موجب تعديل و اصلاح عمليات و فعاليت ها مي شود .

64- مسائل و مشکلات بودجه ريزي در ايران را بنويسيد.

1- تخصيص اعتبارات جهت بقا دستگاه نه اجراي وظايف

2- عدم ارتباط بودجه سالانه با شرايط اقتصادي

3- در نظر گرفتن بار مالي ناشي از فعاليتهاي فعلي دولت روي هزينه هاي آتي

4- نا هماهنگي ميان منابع و مصارف بودجه

5- وجود هزينه هاي پنهان در بودجه

6- انعطاف پذيري بيش از حد بودجه شرکت هاي دولتي

7- تقاضاي بودجه اضافي

8- تعيين تکليف براي قلمروهاي نامربوط به سياستگذاري مالي

9- جدايي نظام تهيه از نظام کنترل بودجه و بي توجهي به کارآيي هزينه ها در مرحله نظارت

10- فقدان نظارت عملياتي دقيق

11- تخصيص اعتبارات جهت بقا دستگاه نه اجراي وظايف

12- تلاش براي مصرف اعتبارات در ماههاي پاياني سال

65*- سيکل بودجه در ايران  مراحل  فرعي و نقش آفرينان آنرا بنويسيد.

مرحله اول: تهيه و تنظيم بودجه

1- تهيه گزارش اقتصادي  (سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور، وزارت دارايي، وزارت نفت و بانک مرکزي)

2- بررسي و تأييد گزارش اقتصادي (شوراي اقتصاد و هيأت وزيران)

3- صدور بخشنامه بودجه (رئيس جمهور)

4- تهيه و ارسال دستورالعملهاي تنظيم بودجه به دستگاههاي اجرائي (سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور ، دستگاههاي اجرائي)

5- تهيه و تنظيم بودجه و پيشنهاد آن به سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور (سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور)

6- بررسي بودجه و تشکيل جلسات رسيدگي نهائي (سازمان مديريت و برنامه ريزي کشور)

7- تهيه پيش نويس لايحه بودجه و ارائه آن به شوراي اقتصاد و هيأت وزيران ( هيأت دولت ، رئيس جمهور)

8- تأييد لايحه بودجه کل کشور

9- تقديم لايحه بودجه به مجلس شوراي اسلامي (همزمان با قرائت پيام بودجه در مجلس)

مرحله دوم : تصويب بودجه

1- تصويب کليات بودجه به کميسيون تلفيق اصلي (مجلس شوراي اسلامي)

2- رسيدگي ، اعمال اصلاحات، تصويب وتهيه گزارش (کميسيون برنامه و بودجه يا کميسيون تلفيق اصلي مجلس)

3- طرح و بررسي در جلسه علني ( مجلس شوراي اسلامي )

4- رأي گيري نهايي و ابلاغ به رئيس جمهور (پس از تأييد شوراي نگهبان)   - (مجلس شوراي اسلامي)